“Tôi viết như một cách để thoả mãn đam mê của mình. Trong cuộc sống có rất nhiều sự việc xảy ra hàng ngày mà không có lời giải đáp. Tôi tìm thấy câu trả lời từ triết lý cuộc sống và muốn chia sẻ với mọi người, thế là tôi viết”. Đó là lời giải thích về chuyện viết lách của ông Tây Christophe Dallot, hiện đang sống tại Việt Nam
Ông Tây “khác người”
“Khác người”, đó là từ có thể dùng để nói về Christophe Dallot. Khác, vì anh đến Việt Nam để xem một đất nước Đông Dương nhỏ bé chiếm một phần không nhỏ trong lịch sử nước Pháp, rồi anh quyết định ở lại sống, làm việc vì “Việt Nam có nhiều điều khiến tôi tò mò, muốn khám phá và hiểu sâu hơn nữa”.
Khác, vì anh mất hơn chục năm để quan sát, tìm hiểu, để sống cùng, chỉ để viết một truyện ngắn, giải thích cho những thắc mắc chưa có câu trả lời: “Tôi tìm câu giải thích trong triết lý cuộc sống. Lúc đó tôi mới thực sự hiểu những điều mắt thấy tai nghe”. Anh viết về Việt Nam như một người Việt Nam thấu hiểu và đồng cảm với cuộc sống của con người nơi ngõ hẻm của Sài Gòn. “Tình hàng xóm của người dân Việt rất quan trọng, nó thể hiện ngay trong không gian sống của họ: gần gũi, liên kết. Tôi đưa hình ảnh đó vào trong tác phẩm của mình. Ở đó, những người hàng xóm đối xử với nhau như những người trong gia đình họ hàng”, anh giải thích. “Đối với tôi, người Việt Nam mạnh chính là nhờ mối dây liên kết giữa những người trong cùng một phường, xóm, khu vực. Họ còn tạo nên những cái lớn lao hơn”.
Khác, vì anh sống tại Sài Gòn như một người dân Việt: “Tôi sống tại đây như tôi đang sống tại Pháp, một cuộc sống bình thường, thiếu thốn, phải làm việc vất vả”. Tại Sài Gòn, anh đã sống ở nhiều quận, nhiều khu phố và dùng con mắt tinh tế của mình để quan sát cuộc sống của người dân. “Tôi mất 6 tháng để hoàn thành truyện ngắn đầu tiên có bối cảnh tại Việt Nam. Tôi may mắn chứng kiến Sài Gòn và những thay đổi tại Việt Nam nhiều năm qua, từ khi mới bắt đầu đổi mới cho đến nay”.
Khác, vì anh viết về Sài Gòn không phải qua những tà áo dài thướt tha, những chiếc áo bà ba duyên dáng, những chiếc nón lá trắng, những toà nhà cao tầng, những di tích lịch sử mà là cuộc sống người dân thường nơi những con hẻm nhỏ.
Viết vì thích, thế thôi
“Bụi bặm, phong trần pha chút nghệ sĩ”, đó là nhận định của bất cứ ai gặp Dallot lần đầu. Nhưng qua tiếp xúc và nói chuyện, anh lại là một người đầy triết lý, thực tế và giản dị. Cầm tập truyện ngắn “Sept contes moraux - 7 câu chuyện về đạo đức” trên tay, anh cắt nghĩa triết lý từng sự việc diễn ra mà anh thu thập được. “Gia đình tôi có truyền thống về hội hoạ. Nhưng từ năm 17 tuổi, tôi chỉ thích viết và tôi chọn nó”. Anh chọn viết văn như một công việc chính và dành thời gian nhất định mỗi ngày để viết: “Tôi viết theo thời khoá biểu, không phải thích viết lúc nào thì viết. Tôi dành 3 tiếng đồng hồ vào mỗi sáng để đọc và viết. Tôi thường đi ra ngoài quan sát và tìm hiểu. Tôi thích và viết theo trường phái của nhà văn Argentina José Loius Borges và nhà văn Pháp Paul Valéry”. Chị Thảo, vợ Dallot nói thêm: “Anh ấy luôn suy nghĩ, tìm tòi và luôn đặt câu hỏi bất cứ điều gì. Anh ấy trao đổi nhiều với bạn bè người nước ngoài và người Việt. Rồi anh ấy viết. Có nhiều vấn đề tại Việt Nam, anh ấy hiểu hơn cả tôi”.
Căn nhà nhỏ xinh được thiết kế theo kiểu nửa Tây phương nửa Á Đông của vợ chồng anh nằm ở một khu dân cư mới, quận Thủ Đức. Anh mong muốn được sống và tận hưởng tình hàng xóm nơi đây. Anh tự vẽ, thiết kế kiểu nhà và trang bị rất nhiều cây xanh cho phong thuỷ của không gian sống. Các tác phẩm nghệ thuật của gia đình được anh bài trí, sắp xếp rất tự nhiên, giản dị nhưng ấn tượng. Với anh, người vợ Việt Nam và hai đứa con xinh xắn là gia tài lớn nhất để chọn Việt Nam là quê hương thứ hai của mình.
Sự lặng lẽ của những dòng chữ
Những người có thể hiểu được các câu chuyện mà anh viết ra phải là những người từng trải, có kinh nghiệm sống và ham muốn đi tìm lời giải đáp cho những vấn đề khó tìm được câu trả lời nhất trong cuộc đời con người. Tác phẩm của anh chứa đựng những câu chuyện, những cái nhìn về cuộc sống của những người thất bại trên những con đường cùng, ở đó, họ trắng tay, thua thiệt. Họ sống theo kiểu không còn gì để mất. Họ thua thiệt vì những lý do khách quan, vì người khác tác động chứ không phải do chính bản thân họ. Và họ phản ứng lại, sống không giả dối, sống với bản chất thật của mình, vượt lên những đè nén của bản thân, vượt lên định kiến xã hội.
Anh giải thích: “Đôi lúc, người ngoài không hiểu, cười nhạo, khinh bỉ và nhìn nhận họ như những người điên. Tôi đã tìm ra lời giải đáp thuyết phục cho hành động của những người đó. Họ có lý do chính đáng để hành động như vậy vì họ cần lý do để tiếp tục sống mặc dù thua thiệt”.
Anh là một người cẩn thận và tìm hiểu rất kỹ mọi vấn đề trước khi đặt bút. Anh nói: “Mười lăm năm tôi sống và làm việc tại rất nhiều tỉnh thành ở Việt Nam, tôi không tự tin rằng tôi đã hiểu hết về Việt Nam, nhưng vấn đề tôi viết trong tác phẩm mới nhất của mình thì tôi đảm bảo. Tôi đến Việt Nam để sống chứ không phải đi du lịch. Tôi đã đi nhiều nơi trên đất nước này và sống mỗi nơi một thời gian. Tôi phân biệt được giọng nói của ba miền trên đất nước Việt Nam. Tôi cũng đọc nhiều câu chuyện về Việt Nam do các tác giả nước ngoài viết. Nhưng tôi chưa hài lòng vì nó chưa phải là Việt Nam, người viết chưa hiểu Việt Nam thật sự”. Đó cũng là một trong những nét riêng trong quan điểm viết mà anh được mời cùng hai nhà văn người Pháp khác trong buổi trao đổi “Bàn tròn thảo luận: các nhà văn Pháp ngữ tại Việt Nam” ở viện Trao đổi văn hoá Pháp vào cuối tháng 6 này. Số lượt đọc:
481
-
Cập nhật lần cuối:
03/07/2008 05:38:08 PM
Ý kiến của bạn: |  | | Christophe Dallot mất hơn chục năm ở Việt Nam để quan sát, tìm hiểu, để sống cùng, chỉ để viết một truyện ngắn, giải thích cho những thắc mắc chưa có câu trả lời |
Thông tin liên quan: Ðà viết văn nước nhà thế kỷ 20 lao sang thế kỷ 21 thế nào?04/05/2007 10:48' AM Lớn lao thay, danh dự cho chúng ta, những người cầm bút đang sửa soạn đón chào biên giới vĩ đại của thời gian: giờ phút lật trang thế kỷ 21, cũng chính là lúc khai mở vào chương Thiên niên kỷ thứ ba... Háo danh & viết ẩu sẽ làm hỏng nhân cách12/01/2007 06:32' PM Năm 30 tuổi, nhà văn Tạ Duy Anh cho ra đời truyện ngắn "Bước qua lời nguyền" làm xôn xao văn giới. Cho đến nay, sau 15 năm bước qua lời nguyền ấy, Tạ Duy Anh vẫn miệt mài viết, không ngừng sáng tạo, vắt hết mình vào những con chữ, những cuộc đời của nhân vật, những trang viết đang đồng hành cùng anh... Văn chương mạng và những ảo tưởng của người viết18/08/2006 10:01' AM Nhược điểm của văn học mạng là sự chia sẻ không đến cùng với người đọc và mầm mống căn bệnh ảo tưởng của người viết... Viết về "Sex" để nhanh nổi tiếng?01/04/2006 10:45' PM Nhưng nếu mọi người đua nhau nói tới sex, người nào nẩy nổi lên cũng đều là qua con đường sex, và chỉ có vài cây bút bất tài mới dở giọng chính chuyên chê bai sex, thì điều đó chẳng có gì là đáng tự hào ... Lý tưởng xã hội và người viết trẻ13/01/2006 09:26' PM Trong xã hội ta hôm nay, thường có một thiên kiến dai dẳng: Tuổi trẻ đồng nghĩa với sự non dại, non dại đến độ vấp ngã. Một bộ phận cha anh thường nhìn họ với cặp mắt hoài nghi và tâm trạng bất an. Đó là một sự thật, dù nghiệt ngã. Thế mà trong văn học, tình hình lại khác. Hầu hết các tác phẩm của các nhà văn bậc thầy đều được sáng tạo ở tuổi 25-35. Ma lực sáng tạo, điện năng văn chương của họ hình như được tích tụ và phát sáng ở thập niên đầu tiên của nghề cầm bút ở nước ta cũng có tình hình tương tự... Trí tưởng tượng mang đôi cánh ướt11/10/2008 02:34' PM Văn hóa Việt Nam không khuyến khích thái độ cực đoan, mà luôn hướng đến sự dung hòa, giao thoa và cộng sinh giữa các chiều kích, các thế lực và các giá trị. Vì thế, nhà văn Việt Nam ít có những cảm xúc và suy nghĩ cực đoan làm động lực cho một trí tưởng tượng sáng tạo mãnh liệt, đi đến tận cùng. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc cá tính sáng tạo của nhà văn thường mờ nhạt. Về “Hoạ sĩ là ai?”11/10/2008 06:48' AM Bài “Hoạ sĩ là ai?” của Phan Cẩm Thượng đăng trên báo Thể thao và Văn hoá, dường như, đã nhận được sự đồng tình của khá nhiều người trong làng mỹ thuật Việt Nam, và khá nhiều người có chút quan tâm, hiểu biết về mỹ thuật Việt Nam. Thị hiếu của tôi là tôi09/10/2008 08:56' PM Hàng năm, theo thông lệ, cứ sắp tới mồng 1 tháng 6 và Trung Thu, các tờ báo và tạp chí cùng những nhà xuất bản có uy tín đối với lứa tuổi trẻ học trò lại phải sẵn sàng tinh thần để được nghe các bậc đạo đức lên lớp. Đều là những phàn nàn và chỉ trích lặp đi lặp lại, bình cũ rượu cũ... Thế giới đòi hỏi ta mở rộng tầm mắt19/08/2008 09:33' PM Thế giới to lớn thật, dường như càng ngày càng to lớn hơn Cảm giác này mỗi ngày một khiến tôi ngạc nhiên. Mỗi khi lại gần bàn cầm bút lấy giấy ra, trong lòng tràn ngập nỗi lo, chân tay run rẩy như sợ ma quỉ. Văn học rút cuộc làm gì, rút cuộc thế nào là văn học? Văn chương trải nghiệm đàn bà30/07/2008 01:31' PM Lessing được xem là biểu tượng của phong trào bình đẳng giới. Những trang viết của bà thấp thoáng những trải nghiệm từ cuộc sống riêng với 2 lần kết hôn rồi ly dị, có 3 đứa con… Bài khác: Văn học thiếu nhi: Nhìn đâu cũng trống vắng01/06/2008 04:23' PM Thiếu một đội ngũ sáng tác chuyên nghiệp và tâm huyết, quá ít những tác phẩm hấp dẫn bạn đọc nhỏ tuổi, thiếu cả một công nghệ quảng bá sách hay đến với các em… đó là những khoảng trống trong mảng sách văn học trong nước dành cho thiếu nhi... Con đường văn học01/05/2008 01:09' PM Khi tôi nhận ra rằng văn học là một thế giới hoang tưởng của người viết thì không có nghĩa là tôi hạ thấp giá trị văn học. Tôi chỉ vạch ra khía cạnh vô bổ, vô nghĩa của văn học mà thôi. Tôi cũng đã cảnh tỉnh để người viết dè chừng khả năng bị tha hóa về mặt tinh thần, đạo đức khi cầm bút viết... Những "cô nàng ảo tưởng"25/04/2008 03:45' PM Văn chương, nhất là văn chương mạng, tạo cho con người ta thật nhiều ảo tưởng. Sống đối diện với màn hình máy tính lâu ngày nhiều khi con người ta đánh mất nhu cầu được sống thật, thích bay theo những trò phù phiếm thông qua những phím gõ máy tính... ''Nhục cảm yếu đuối'' của văn nghệ Việt Nam29/02/2008 01:52' PM Đến tận thế kỷ XXI, các nhà phê bình của chúng ta vẫn cứ loay hoay bàn bạc, tranh cãi xem chủ đề sex là cao quý hay thấp hèn, là mục đích hay là phương tiện của nghệ thuật... Đây chính là lúc chúng ta cần đến hướng đến một thứ “nhục cảm lành mạnh” trong đời thường cũng như trong nghệ thuật... Lịch sử - văn hóa và sex trong văn chương28/01/2008 11:03' AM Sự có mặt một cách bất thường của sex trong đời sống văn chương vài năm gần đây đã được lý giải qua những nguyên cớ khác nhau, nhưng tựu trung, những người tán thưởng đều vô tình (cố tình?) lẩn tránh việc còn cần phải xem xét sex từ các quy chiếu văn hóa. Một năm văn chương và mấy bước đi “hụt hẫng”25/01/2008 12:37' PM Nếu định tính văn chương năm 2007 từ góc nhìn của các giải thưởng vốn được công bố khá sớm thì tôi có thể nói ngay rằng năm qua văn chương nước Việt như đang bị... "mất mùa” cho dù Hội Nhà văn Việt Nam vẫn trao giải thưởng... Nhìn, ngắm và nhận thức lại sự vật14/01/2008 02:53' PM Trường phái hiện thực trong thơ bao giờ cũng muốn người đời nhìn thấy, nghe thấy, ngửi thấy, sờ thấy, cảm thấy bằng da, bằng thịt những gì nhà thơ muốn đem lại cho họ. Dường như các nhà lãng mạn thì chỉ muốn người đọc thấy linh hồn của sự vật là đủ và chuỗi hình ảnh mà nhà thơ mang đến... |